Bugun...


Yrd.Doç.Dr. MEHMET SENA EKİCİ

facebook-paylas
MALAZGİRT
Tarih: 26-08-2019 17:29:00 Güncelleme: 26-08-2019 17:29:00


 

Malazgirt, şu an itibariyle Muş ilinin nüfus bakımından ikinci büyük ilçesi konumundadır. (1)Birkaç yönüyle ele alınmaya değer bir yerdir

A-DEĞİŞİK NEDENLERLE OLUMLU VE OLUMSUZLUKLAR

. Değer dediğimizde hangi açıdan ne kadar değere sahiptir bilinmesi gerekmez mi? Bu sefer kriterler devreye girer. Öyle ya tarihi değerlerini ortaya koyabilmek için sözkonusu kriterlerin uygulanması gerekmez mi? 
Aynı şekilde coğrafi ve iklime dayalı özelliklerinin de kriter süzgecinden geçirilmesi gerekmektedir. Kriter süzgecinden geçirebileceğimiz o kadar konu var ki, bunların hepsini burada belirtmenin zorluğuna da işaret etmek gerekir. Eğitim, ulaşım turizm vs.
Başta tarihi öneminden başlamak zanımca öncelik sıralaması itibariyle önemlidir. Zira kendi önemi bu konuda ortaya çıkmıştır.

Yani tarihi itibariyle Malazgirt önem kazanmış ve bu önemini yitire yitire günümüze kadar gelmiş bulunmaktadır. Söze tarihten başlamışken tarihi açıklamaya devam etmekte fayda vardır. Anadolu kapılarının açılması. Hakim yönetim Bizanslılar iken, Alparslan komutasındaki ordu burayı nasıl fethetti? Neden fethetti? Tarihi bilgiler ışığında bilgilerimizi yeniden ve samimane bir şekilde analiz edecek olursak, Bizanslılardan çok daha az sayıda askere sahipken bölgede mevcut islam toplumundan yardım ve destek almak kaydıyla zafere ulaşılabilmiştir . 
Demek burada belirli bir Müslüman kitle hali hazırda vardır ve destekleri alınmak suretiyle fethedilebilmiştir
Bir kapı açılmış oldu Anadolu'ya. bu da.1071 yılında 26 Ağustos cuma günü yapılan Savaşla kazanılmıştır.Tarihi inceliklere dalmadan, idari ve kalkınm yönüyle ele almakta fayda vardır.
Malazgirt, coğrafik olarak ova ve su kaynaklarına sahip murat nehrinin geçtiği bir bir yerdir.. Doğu Anadolu iklimi hakimdir.
Turizm potansiyeli olmakla birlikte tarihi varlıklara gereken önem verilmediğinden fiili bir turizm potansiyeli oluşturmamıştır.
Ayrıca kış ve yayla turizmi potansiyelleri de değerlendirilememiştir.

1-EĞİTİM
------------
Eğitimin devlet eliyle karşılandığı günümüzde, ekonomik ve sosyal geri kalmışlık yüzünden genel anlamda eğitim geri kalmıştır. .Yarı kamusal mal ve hizmet grubunda değerlendirilen eğitim ve sağlık hizmetleri yeterli düzeyde bir talep potansiyeline ulaşamamıstir. Dolayısıyla yarı kamusal grupta olmasına rağmen kamusal ağırlık yani kamu payının bunların üretiminde yüksektir.

2-TARIM VE HAYVANCILIK
-----------------

Tarım ve hayvancılık potansiyeli yüksek bir alandır. Ama modern tarım ilkeleri uygulamadan fayda /maliyet analizine dayalı olmadan yapılan tarımsal faaliyetlerden yüksek verim elde edilmemektedir. 
Şehir dışına sürekli göç vermektedir. Göç nedenleri değişmekle birlikte(2) geri kalmışlık sorununa dayalı nedenler birinci sırada gelmektedir. Bilhassa tarihi misyonunu dayalı ciddi bir planlama yapılmamıştır. Planlamaya dayalı olmaksızın yine ciddi bir kalkınma çabasına girilmemiştir. 
Bunu edebiyatta bir sözle ifade edebiliriz" "Orda bir köy var uzakta, gitmesek de gelmesek, de o köy bizim köyümüzdür" misalinde olduğu gibi..
Mesela tarihi yapılar korunmamıs, buraya ait bulunulan da Başka müzeler'e(3) gönderilmiştir.

3-SANAYİ
--------------
Kalınmadan öncelikli Bölgelerde yer almakla birlikte yeteri miktarda teşvikli/teşvikli yatırımlarda pay almamaktadır. Yatırımcılar burayı cazip bir yer olarak görmemektedirler. Sınırlı sayıda hibe programı kapsamından yararlanmsktadirlar. Küçük bir sanayi sitesi bulunmaktadır. Yatırım için gerekli olan alt yapı hizmetleri bulunmamaktadır. Ucuz enerji ve arsa temini sağlanamamaktadir. Dışarıya göç yaşanmaktadır. Zaman zaman siyasi istikrarsızlık tan yaşanan güvensizlik yaşanmaktadır.

4-ULAŞIM

Muş Malazgirt devlet yolu genişletilerek yeni standartlara uygun yapılmamıştır. Aynı zamanda Malazgirt -Patnos yolu da 40 km'lik bir mesafe olmakla birlikte virajlı ve dar bir yoldan ibarettir.
Programa alınmış olmakla birlikte Malazgirt misyonunu gereklerine uymamaktadır.
İlçe değişik sektörlerde milli gelirden almasi gereken payı alamamıştır. 
Malazgirt - Ahlat ve Malazgirt - Adilcevaz yolu tam olmamakla birlikte açık bulunmaktadır.

Son dönemlerde Eğitim ve sağlıkta gözle görülebilir İlçe merkezinde yatırımlar olmakla birlikte yeterli ve kaliteli olmamaktadır. Yapılan yatırımların standartlara uygunluğu denetimden uzaktır. Böylelikle kamusal kaynaklar etkinlik ve verimlilik kriterlerine uymamaktadır.

B-KALKINMA İĆIN ALTERNATİFLER

1-BİRİNCİ ALTERNATIF:
MALAZGİRT İL OLSA

İl olması halinde, Malazgirt önemli bir konuma gelebilir. Çanakkale misali yılın her gününde Turizme açık hale gelebilmesinin yolu il olmasıyla sağlanabilir mi?
Mesela Muş'a 130 km uzaklığı olan Malazgirt ilçesi, Bulanık'a 27 km ve Patnos'a 40km uzaklıktadır. 
Aynı zamanda kültürel miras ortaklığıyla Ahlat çok yakındır bu vesile ile Ahlat ve Adilcevaz da bağlanabilir. 
Bulanık ilçesi Malazgirt'e bağlanırken, Cankurtaran köyünden sonra diğer köyler ve Erentepeye bağlı köyler de Muş'a bağlı Erentepeye ilçesi olarak düşünülebilir .
Diğer yandan Erzurum'un Karaçoban ve Ağrının Patnos ilçesi de Malazgirt'e bağlanabilir. Dolayısıyla Bulanık, Patnos, Adilcevaz, Ahlat, Karaçoban ve merkez ilće olmak üzere 6 ilceden oluşan Malazgirt ili oluşur.

Buna karşılık Muş iline;
Diyarbakır'ın Kulp ilçesi 80 km
Erzurum'un Hınıs ilçesi 100km
Bingöl'ün Solhan ilçesi 60 km lik bir mesafe bulunmaktadır. 1936 yılı öncesi sözkonusu yerler idarî olarak Muş ili kapsamindaydılar.

Ayrıca Erentepeye ilçesi adıyla, Erentepe beldesine yapışık Gülçimen köyü, 3km de Esenlik köyü, 1.5km Günbatmaz köyü olmak yeni ilçe kurulabilir. Muş'a bağlı yeni bir ilçe oluşturulabilir ki bu da Muş'a 70 km uzaklıktadır. 
Böylelikle Muş ili ;
Erentepe, Korkut, Hasköy, Varto, Hınıs, Solhan ve Kulp ve Muş merkez ilçe olmak üzere 8 ilçe şeklinde düzenlenmiş olur.
Yeniden düzenlemeyle gerek coğrafik gerekse Kültürel yakınlık bakımından uyumlu bir düzenleme olabilmektedir.

Bu tür düzenlemeyle idari yapılanmanın verimlilik kıstasları da dikkate alındığında olumlu bir sonuçla karşılaşılabilir ..
Muş ili için kayıp edilen nüfus, diğer ilçelerle telafi edilirken(4), bağlanacak ilçelerle Malazgirt önemli bir il haline gelebilecektir.
Bu durumda il konumundan dolayı il merkezini besleyerek tarihi ve ekonomik kaynaklarla verilmesi gereken önemi yakalayabilecektir. Belki de tersine göçe neden olabilecektir ki, yatırımcılar için cazip hale gelebilir. Dolayısıyla kamu yatırımlarının tam kapasiteyle çalışması kamu kaynaklarının israfinın önüne geçilmesi sağlanabilecektir.

Kamu yatırımlarında çarpan ve hızlandıran etkisiyle verimlilik ve istihdam alanında dolayısıyla milli gelir artışına neden olabilir.

2- II. ALTERNATİF
MEVCUT DURUM KORUNSA

Malazgirt' in ilçe konumunun korunmasına hizmetlerde iyilestirmenin sağlanmasıdır. Bu alternatifte de ulaşım ağının kalitesinde iyileştirme sağlanması, göç sorununa çözüm bulunmasıdır. 
Sözkonusu İlçeler bu kez Muş'a bağlamak suretiyle nüfusu ve coğrafyası geniş büyük bir il düşünülebilir. Ama bu kez ihmal ve kötü yönetimin dışında tutulmaktadır kaydıyla gelismislikte kalite standartlarına uygun bir il elbetteki arzulanan alternatiflerdir.

Tüm sektörlerde fayda /maliyet analizinden yararlanılarak sosyal fayda kriterinin biraz daha ön plana çıkarılmasıyla açık olan alanların iyilestirilmesidir. Hükümet politikalarında iyileştirici, denetime ağırlık veren ciddi bir yeniden yapılandırma ve güvene dayalı politikalar hayata geçirilmelidir. 
Eğer ciddi bir planlama - proğramlama olmaksızin mevcut durumla devam edilecek olursa, Malazgirt 2071 de de aynı olur.

3 -SONUÇ

Gerek birinci alternatif gerekse ikinci alternatifini düşünülmesi halinde Malazgirt e gereken tarihi sosyal ve ekonomik değerin verilmesi ve bu değerin planlama aşamasından fiili gerçekleşme aşamasına geçmesi hedeflenmelidir. Yoksa siyasal bir idari yapılanma düşüncesinden uzak bir proje talebinden ve tasavvurundan ileri gitmemektedir.
Amaç verimlilik, etkinlik ve diğer yandan da bölgelerarasi kalkınmada adaletin sağlanmasıdır. 
Yılın bir gününe sıgdırılan önem torenlerinin hemen ardından ihmal bahçesine dönüşür. Bir sonraki yıla kadar akın akın turizme sahne olması beklenen alanlar hayvanların otlak yerine döner. Bu da ciddi bir planlama, hayata gećirilen projelerin denetimiyle mümkün olur.

KAYNAKÇA VE DİPNOT
-----------------
(1) Malazgirt ve köylerini n nüfusu 2019 verilerine göre, 51 000 kabul edilmektedir.
Bulanık ilçesi ise 80 000 olarak düşünüldüğünde, Malazgirt'e bağlanması halinde 50 000 'lik kısmı bağlanma çerçevesinde düşünülebilir.

Muş ilı bakımından kayıp nüfus, muhtemelen 100000 bin civarı olabilir. Yeni yapılanmayla telafi edilir
.
(2) Malazgirt için göç nedenlerinin başında sosyal , siyasal istikrarsızlık ve ekonomik sıkıntılara dayalı nedenler gelmektedir.

(3) Değişik zamanlarda yapılan resmi ve gayri resmi kazılar ve diğer nedenlerle elde edilen tarihi eserler, çevre il ve ilçelerde müzelere korunmak amacıyla gönderilmiştir. 
Bunların başinda Erzurum müzesine gönderilen tarihi eserler yer almaktadir.

(4) Kulp, Hınıs, Solhan, Patnos, Adilcevaz, Ahlat
Erentepe , ilçeleri olarak düşünülebilir



Bu yazı 872 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

YAZARLAR
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
HAVA DURUMU
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Sivasspor 15 10 2 3 32 14 33 +18
2 İstanbul Başakşehir 15 7 2 6 23 15 27 +8
3 Beşiktaş 15 8 4 3 22 18 27 +4
4 Trabzonspor 15 7 3 5 28 17 26 +11
5 Fenerbahçe 15 7 4 4 29 19 25 +10
6 Galatasaray 15 6 3 6 17 13 24 +4
7 Yeni Malatyaspor 15 6 4 5 31 19 23 +12
8 Alanyaspor 15 6 4 5 24 14 23 +10
9 Denizlispor 15 6 6 3 16 16 21 0
10 Göztepe 15 5 5 5 17 18 20 -1
11 Gaziantep FK 15 5 5 5 21 24 20 -3
12 Gençlerbirliği 15 4 6 5 25 26 17 -1
13 Çaykur Rizespor 15 5 8 2 14 25 17 -11
14 Kasımpaşa 15 4 8 3 22 25 15 -3
15 Konyaspor 15 3 6 6 14 21 15 -7
16 Antalyaspor 15 3 8 4 13 26 13 -13
17 Kayserispor 15 2 9 4 13 32 10 -19
18 MKE Ankaragücü 15 2 9 4 11 30 10 -19
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 15 10 2 3 22 11 33 +11
2 BB Erzurumspor 15 8 4 3 17 10 27 +7
3 Akhisarspor 15 7 3 5 21 16 26 +5
4 Menemenspor 15 7 4 4 19 16 25 +3
5 Ümraniyespor 15 7 4 4 25 20 25 +5
6 Bursaspor 15 8 4 3 22 19 24 +3
7 Fatih Karagümrük 15 6 4 5 20 17 23 +3
8 Keçiörengücü 15 5 3 7 12 10 22 +2
9 Balıkesirspor 15 5 5 5 14 11 20 +3
10 Altay 15 5 5 5 19 18 20 +1
11 Giresunspor 15 5 6 4 16 22 19 -6
12 İstanbulspor 15 4 5 6 25 23 18 +2
13 Adana Demirspor 15 4 5 6 17 15 18 +2
14 Altınordu 15 3 7 5 13 19 14 -6
15 Osmanlıspor FK 15 4 9 2 16 24 11 -8
16 Boluspor 15 2 8 5 13 22 11 -9
17 Adanaspor 15 1 8 6 16 27 9 -11
18 Eskişehirspor 15 4 9 2 21 28 5 -7
Takım O G M B A Y P AV
1 Manisa FK 17 13 1 3 47 16 42 +31
2 Samsunspor 17 12 1 4 39 7 40 +32
3 Hekimoğlu Trabzon 17 10 5 2 31 27 32 +4
4 Yeni Çorumspor 17 10 6 1 25 20 31 +5
5 Sancaktepe Bld 17 9 5 3 29 15 30 +14
6 İnegölspor 17 8 6 3 26 16 27 +10
7 Pendikspor 17 7 6 4 23 20 25 +3
8 Tarsus İdman Yurdu 17 8 8 1 23 24 25 -1
9 Zonguldak Kömürspor 17 6 6 5 22 22 23 0
10 Hacettepe Spor 17 7 8 2 22 29 23 -7
11 Afjet Afyonspor 17 6 7 4 25 22 22 +3
12 Sarıyer 17 5 6 6 18 19 21 -1
13 Kırklarelispor 17 5 6 6 13 21 21 -8
14 Amed Sportif 17 5 7 5 13 26 20 -13
15 Gümüşhanespor 17 5 9 3 20 24 18 -4
16 Başkent Akademi FK 17 4 10 3 18 24 15 -6
17 1922 Konyaspor 17 4 11 2 19 30 14 -11
18 Şanlıurfaspor 17 0 16 1 4 55 14 -51
Takım O G M B A Y P AV
1 24Erzincanspor 17 10 1 6 25 10 36 +15
2 Serik Belediyespor 17 10 2 5 32 18 35 +14
3 68 Aksaray Belediyespor 17 9 3 5 28 13 32 +15
4 Artvin Hopaspor 17 8 2 7 27 12 31 +15
5 Çatalcaspor 17 6 2 9 26 16 27 +10
6 Karaköprü Belediyespor 17 6 3 8 15 11 26 +4
7 Silivrispor 17 6 5 6 23 19 24 +4
8 Çankaya FK 17 6 6 5 19 20 23 -1
9 Düzcespor 17 6 6 5 11 13 23 -2
10 Buca FK 17 6 6 5 20 24 23 -4
11 Sultanbeyli Bld. 17 5 6 6 17 17 21 0
12 Erzin Spor Kulübü 17 4 5 8 17 16 20 +1
13 Kızılcabölükspor 17 4 6 7 23 24 19 -1
14 Şile Yıldızspor 17 4 7 6 12 14 18 -2
15 Yeni Orduspor 17 2 3 12 6 9 18 -3
16 Yomraspor 17 3 6 8 17 20 17 -3
17 Tokatspor 17 1 13 3 11 34 6 -23
18 Manisaspor 17 0 14 3 11 50 3 -39
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/12/2019 Antalyaspor vs MKE Ankaragücü
 21/12/2019 Yeni Malatyaspor vs Çaykur Rizespor
 21/12/2019 Kasımpaşa vs Gaziantep FK
 21/12/2019 Göztepe vs Galatasaray
 22/12/2019 Gençlerbirliği vs Sivasspor
 22/12/2019 Kayserispor vs İstanbul Başakşehir
 22/12/2019 Fenerbahçe vs Beşiktaş
 23/12/2019 Denizlispor vs Alanyaspor
 23/12/2019 Konyaspor vs Trabzonspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 20/12/2019 Adana Demirspor vs Ümraniyespor
 21/12/2019 Hatayspor vs Adanaspor
 21/12/2019 Eskişehirspor vs Balıkesirspor
 21/12/2019 Akhisarspor vs Boluspor
 22/12/2019 BB Erzurumspor vs Altay
 22/12/2019 Osmanlıspor FK vs İstanbulspor
 22/12/2019 Fatih Karagümrük vs Keçiörengücü
 22/12/2019 Menemenspor vs Bursaspor
 23/12/2019 Giresunspor vs Altınordu
 23/12/2019 Giresunspor - Altınordu Giresunspor ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Giresunspor yenilmez
 23/12/2019 Giresunspor - Altınordu Altınordu ligde deplasmandaki son 7 maçında hiç kazanamadı  Giresunspor yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 Bandırmaspor vs Van Spor
 11/01/2020 Kırşehir Belediyespor vs Eyüpspor
 11/01/2020 Tuzlaspor vs Kastamonuspor
 12/01/2020 Elazığspor vs Bayburt Özel İdare Spor
 12/01/2020 Kahramanmaraşspor vs Uşak Spor
 12/01/2020 Bodrumspor vs Ankara Demirspor
 12/01/2020 Ergene Velimeşe vs Sakaryaspor
 12/01/2020 Kardemir Karabükspor vs Sivas Belediyespor
 12/01/2020 Niğde Anadolu FK vs Etimesgut Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 11/01/2020 24Erzincanspor vs Serik Belediyespor
 11/01/2020 Çankaya FK vs Buca FK
 11/01/2020 Çatalcaspor vs Tokatspor
 11/01/2020 Şile Yıldızspor vs Karaköprü Belediyespor
 12/01/2020 Yomraspor vs Artvin Hopaspor
 12/01/2020 Erzin Spor vs Silivrispor
 12/01/2020 Kızılcabölükspor vs Düzcespor
 12/01/2020 Manisaspor vs Sultanbeyli Bld.
 12/01/2020 68 Aksaray Belediyespor vs Yeni Orduspor
resmi ilanlar

Web sitemize nasıl ulaştınız?


NAMAZ VAKİTLERİ
GÜNLÜK BURÇ
nöbetçi eczaneler
HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI